Op 22 oktober 2001 vertrok er vanuit India een wel heel speciale raket. Die dag werd PROBA-1 gelanceerd, de eerste Belgische satelliet. Hij was gemaakt om 2 jaar in de ruimte te blijven, maar zweeft ondertussen al bijna 8 jaar erg succesvol zijn rondjes rond de aarde. PROBA-1 observeert de aarde en zijn foto's worden wereldwijd gebruikt voor wetenschappelijke en andere doeleinden. Ook op Google Earth zijn de foto's te vinden... vooral degedetailleerde foto's van kleine eilandjes zijn meestal afkomstig van PROBA-1.

Op 2 november wordt PROBA-2 gelanceerd. Zoals u al had geraden, de 2de Belgische satelliet. Net als PROBA-1 is hij gebouwd door Verhaert Space uit Kruibeke in opdracht van de Europese ruimtevaart organisatie (ESA). Het is een kleine, maar erg veelzijdige satelliet. Er zijn 3 payloads (wetenschappelijke experimenten) aan boord: LYRA, SWAP en TPMU/DSLP. Alledrie observeren ze de zon en gaan ze helpen bij het voorspellen van het ruimte-weer. Vooral LYRA en SWAP (beiden gebouwd door CSL in Luik) worden gezien als de belangrijkste experimenten. De resultaten van beide instrumenten worden verwerkt in het Royal Observatory of Belgium (ROB).

Behalve de wetenschappelijke experimenten zijn er ook een 15-tal technologie demonstratie units aan boord. Dit zijn units die gebaseerd zijn op nieuwe, hoogwaardige technologieën die een groot potentieel hebben, maar hun nut en effectiviteit in de ruimte nog moeten bewijzen. Dankzij PROBA-2 krijgen zij de kans om in de ruimte hun kunnen te bewijzen. PROBA2 heeft ook de meest geavanceerde satelliet-computer aan boord (ADPMS). Hij werd ook bij Verhaert Space ontwikkeld. PROBA2 en ADPMS zijn echt wel een staaltje van absolute spits-technologie waar we als klein Belgenlandje erg trost op mogen zijn.

Op de bovenstaande foto staat PROBA2 in de cleanroom in Plesetsk (Rusland). Op de achtergrond is SMOS, een veel grotere ESA-satelliet te zien. SMOS wordt samen met PROBA2 gelanceerd. Momenteel zijn enkele collega's in het verre Rusland om daar PROBA-2 te integreren op de Russische Rokot-raket. Volgende week gebeuren de laatste functionele tests en daarna wordt PROBA2 in lanceerconfiguratie gebracht. Na het verwijderen van de allerlaatste "red tag items" wordt PROBA2 dan geïntegreerd op de raket.

Daarna wordt ook een tweede satelliet op dezelfde raket gemonteerd. Dit is SMOS, een ESA-satelliet die het water in al zijn vormen gaat bestuderen. Ikzelf ben nu vooral bezig met het voorbereiden van het eerste contact en de eerste dagen/weken/maanden van de operaties van PROBA-2. De satelliet wordt gecontroleerd vanuit Redu. Naast het boekendorp, heeft Redu ook een gesofistikeerd controlecentrum van ESA. De voorbije weken en maanden is er al heel veel werk verzet in de voorbereiding van de operaties. Zo zijn er bijvoorbeeld "dress rehearsals" waarin er realtime alle stappen worden doorlopen, zoals ze ook gaan gebeuren op de dag van de lancering.

Globaal gezien zien de eerste dagen er als volgt uit. Na de lancering begint de LEOP (Launch and Early Orbit Phase), dit is een fase waarin het eerste contact tot stand wordt gebracht tussen de satelliet en het grond station. Het contact met de satelliet verloopt via 2 controlestations en er is dus geen continu contact met de satelliet. Globaal gezien is er zo'n 7 keer per dag ongeveer 9 minuten contact mogelijk. Tijdens de eerste uren, na de lancering moet de satelliet ook proberen zijn eigen attitude te controleren. Dit is van vitaal belang voor de missie. Zo moeten de zonnepanelen opklappen en moet de satelliet zich naar de zon richten. Wanneer de satelliet "separeert" van de laatste trap van de raket, kan er ook een bepaalde "tumbling" optreden. De satelliet begint dan te draaien om zijn eigen as. Het controlesysteem aan boord van de satelliet moet dan geheel autonoom deze tumbling stoppen en de satelliet een stabiele oriëntatie geven.

Als de satelliet zichzelf kan controleren dan bevindt hij zich in "safe mode". Na enkele passes (contact perioden) is er op de grond voldoende data beschikbaar om een goede inschatting te maken van de status van de satelliet. Als alles nominaal is, dan eindigt de LEOP-fase. Hierna begint feitelijk de commissioning fase. Hierin wordt de satelliet uitgebreid getest en wordt hij overgedragen aan de operatoren van ESA. Maar tijd nu om te gaan slapen. Morgen weer vroeg in de auto naar Redu...